e-Księgarnia Wydawnictwa Naukowego SILVA RERUM

Promocja

90.00 70.00 brutto

S. Surendra: Słownik ortograficzny współczesnego języka polskiego z poradnikiem

Dla wersji drukowanej:
Koszt przesyłki kurierskiej: 20 zł
Czas realizacji: 2-3 dni robocze
Przy zamówieniu od 6 egz. jednego tytułu oferujemy rabat w wysokości 40% ceny regularnej. Rabat zostanie naliczony automatycznie po dodaniu pozycji do koszyka.

ISBN 978-83-67222-19-8 – Książka w miękkiej oprawie
ISBN 978-83-67222-20-4 – Publikacja elektroniczna online lub do ściągnięcia

Stron 228

Meet The Author

Opracowanie haseł: Sebastian Surendra
Recenzja naukowa: dr Rafał Siekiera, Uniwersytet Łódzki

Skład: Studio StrefaDTP
Projekt okładki: Elżbieta Krenz – Krenz Studio

Spis treści

Podziękowania……………………………………………………………………………. 11
Wstęp…………………………………………………………………………………………. 13
Uwagi bibliograficzne………………………………………………………………….. 21
I. CZĘŚĆ ORTOGRAFICZNA………………………………………………………… 25
1. Wprowadzenie…………………………………………………………………………. 27
2. Mały, ale groźny. O łączniku……………………………………………………… 30
2.1. Polane sosem kaparowo-cytrynowym.
O przymiotnikach z członami równorzędnymi znaczeniowo…….. 30
2.2. Kosiniak-Kamysz nie jest sam – o dwuczłonowych nazwiskach…. 31
2.3. Jak liczba z literą – o wyrazach zaczynających się liczbą…………….. 32
2.4. Umowa-zlecenie – gdy językoznawca pisze umowę……………………. 33
2.5. Gdy człon członowi równy – o rzeczownikach zbudowanych
z dwóch członów o równorzędnym znaczeniu…………………………… 34
2.6. Gdyby nie było VAT-u… O skrótowcach odmienianych
przez przypadki…………………………………………………………………………. 34
2.7. Krótko- i długoterminowy kredyt – gdy drugi człon
przymiotnika jest taki sam…………………………………………………………. 35
2.8. Gdy ojców sukcesu jest co najmniej dwóch – o współautorach
odkryć……………………………………………………………………………………….. 35
2.9. Gdy do tanga trzeba dwojga – o parach wyrazów żyjących
w symbiozie……………………………………………………………………………….. 35
2.10. Anglosaski łącznik…………………………………………………………………….. 36
2.11. Krynica-Zdrój i inne dwuczłonowe nazwy miejscowości…………… 36
3. Razem czy osobno? O pisowni łącznej i rozdzielnej…………………….. 38
3.1. Co to to nie – o pisowni z „nie”…………………………………………………. 38
3.2. Lekarz ortopeda czy zamachowiec samobójca? O zestawieniach
nierównorzędnych…………………………………………………………………….. 42
3.3. Lekko strawna czy ciężkostrawna? O ortografii z przysłówkiem
w tle…………………………………………………………………………………………… 42
3.4. Jasnozielony to nie jasny i zielony – gdy pierwszy człon określa
drugi………………………………………………………………………………………….. 44
3.5. Pozostałe……………………………………………………………………………………. 44
4. Czasem łącznik, czasem łącznie, czasem rozdzielnie.
O konstrukcjach z pogranicza…………………………………………………… 47
4.1. Gdy pół na pół jest kołem ratunkowym – o liczebniku „pół”…….. 47
4.2. Super- i inne przedrostki……………………………………………………………. 48
4.3. Coś więcej niż niby-problem – o członach niby- i quasi-……………. 48
5. Nikogo nie wywyższając, nikomu nie umniejszając. O wielkich
i małych literach………………………………………………………………………. 51
5.1. Wielki Szu, Wielki Gatsby i inne wielkie litery……………………………. 52
5.1.1. Siła marki – o nazwach firm………………………………………….. 52
5.1.2. Hotel hotelowi nierówny – co rozpoczyna nazwę
własną?………………………………………………………………………….. 53
5.1.3. Urzędy też się różnią – o pisowni instytucji…………………… 54
5.1.4. Sejm – jaki jest, każdy widzi?…………………………………………. 54
5.1.5. Czy istnieją „internety”? O pisowni intenetu/Internetu…. 56
5.1.6. Morskie Oko czy Wielki Szyszak? O wielowyrazowych
nazwach geograficznych ……………………………………………….. 56
5.1.7. Czy ONZ cokolwiek może? O skrótowcach……………………. 57
5.1.8. Każdy ma swoje święto – o zapisie świąt………………………… 57
5.1.9. Co jest zgodne z prawem? O zapisach aktów prawnych…. 58
5.1.10. Pozostałe……………………………………………………………………….. 60
5.2. „Cieszmy się z małych rzeczy”. O małej literze……………………………. 62
5.2.1. Wielka odpowiedzialność, małe litery – o pisowni nazw
stanowisk pracy……………………………………………………………… 62
5.2.2. Waluty i kryptowaluty lubią spokój i małe litery……………. 62
5.2.3. Z Facebooka korzysta facebookowicz, a z TikToka –
tiktoker………………………………………………………………………….. 63
5.2.4. Sylwester – wielki czy mały?………………………………………….. 63
5.2.5. Święto czy zabawa? O pisowni halloween/Halloween ……. 64
5.2.6. Gdzie jest policja? O pisowni tego wyrazu……………………… 64
5.2.7. Kierunek – mała litera. O nazwach kierunków studiów…. 65
5.2.8. Czy w Partii Republikańskiej są demokraci? Pisownia
członków partii i organizacji………………………………………….. 65
5.2.9. Pozostałe……………………………………………………………………….. 66
5.3. Możesz, ale nie musisz – o dowolności w pisowni wielką i małą
literą………………………………………………………………………………………….. 66
6. Czy Biden i Macron mają coś wspólnego? O odmianie nazwisk
anglo- i francuskojęzycznych…………………………………………………….. 68
7. Starcia tytanów. O pozostałych dylematach ortograficznych………… 74
7.1. Słuchać Pei w Tunezji – kiedy „ji” być musi, a kiedy nie może……. 74
7.2. Czy w Danii nie ma skoczni? – kiedy „ii” jest nakazane, a kiedy
zakazane……………………………………………………………………………………. 74
7.3. Co za dużo, to niezdrowo – gdy tylko jedno „i” jest poprawne…… 75
7.4. „Ch” kontra „h”………………………………………………………………………….. 75
7.5. „Ó” kontra „u”…………………………………………………………………………… 76
7.6. „Rz” kontra „ż”………………………………………………………………………….. 76
7.7. Koniec wieńczy dzieło – o wybranych końcówkach…………………… 77
II. CZĘŚĆ INTERPUNKCYJNA……………………………………………………….. 79
1. Wprowadzenie…………………………………………………………………………. 81
2. Przecinek………………………………………………………………………………… 83
2.1. Niewygodny przeciwnik. O imiesłowie zakończonym na -ąc,
-łszy, -wszy………………………………………………………………………………… 83
2.2. Gdy jest hierarchia… O zdaniach podrzędnie złożonych……………. 84
2.3. Niektóre związki są nie do rozbicia – kiedy nie rozdzielać
przecinkiem pewnych połączeń wyrazowych ……………………………. 85
2.4. Gdy porównujesz – o przecinkach w porównaniach………………….. 86
2.5. Wyliczenia wprowadzone przez wyraz „jak”………………………………. 87
2.6. To ja może dopowiem – o dopowiedzeniach……………………………… 87
2.7. Nigdy w życiu! – o braku przecinka po równoważniku zdania
zaczynającym wypowiedź………………………………………………………….. 89
2.8. Gdy części zdania są sobie równe – o zdaniach współrzędnie
złożonych………………………………………………………………………………….. 89
2.9. „Czy warto było szaleć tak?” O interpunkcji z „czy”…………………… 90
2.10. „Powiedz mi, a zapomnę. Pokaż mi, a zapamiętam…” –
o przecinku przed „a”………………………………………………………………… 90
2.11. Gdzie jesteś, Amando? O przecinkach przed wyrazem w wołaczu. 91
2.12. Pozostałe …………………………………………………………………………………… 91
3. Jedna kreska, wiele funkcji. O myślniku……………………………………… 93
4. Kto i co „żeruje”? O cudzysłowie……………………………………………….. 96
5. Gdzie jest Nemo? O znaku zapytania………………………………………….. 101
6. Nie tylko nad „i”. O kropce……………………………………………………….. 104
7. Były sobie kropki trzy. O wielokropku ………………………………………. 107
8. Co trzeba wziąć w nawias? O nawiasie……………………………………….. 109
9. Na górze kropka, na dole… kropka. O dwukropku ……………………… 111
10. „Ludwiku Dorn i Sabo, nie idźcie tą drogą!” O wykrzykniku……… 113
11. Krótka historia średnika…………………………………………………………. 115
III. CZĘŚĆ HASŁOWA……………………………………………………………………… 117
Nazwy pospolite………………………………………………………………………….. 119
Nazwy osobowe…………………………………………………………………………… 199
Nazwy geograficzne……………………………………………………………………… 216

Wstęp

Drogi Czytelniku. Cieszę się, że tworzymy wspólnotę interpretacyjną. Ortografia i interpunkcja nie mają najlepszej prasy, kojarzą się wielu osobom jedynie ze zbiorem reguł, które nie zachęcają do czytania, nie mówiąc już o ich zapamiętywaniu. Dla Ciebie jednak z jakichś powodów ortografia ma znaczenie, skoro sięgnąłeś1 po słownik. Może jesteś uczniem, od którego w szkole polonistka wymaga znajomości zasad ortograficznych, ale nie potrafi Ci ich wytłumaczyć? Może jesteś product managerem, który chce (i musi, bo Twój kluczowy klient jest wyczulony na punkcie usterek językowych) pisać briefy bez błędów? Może jesteś uczestnikiem protestów ulicznych, przygotowujesz transparenty i – słusznie – uważasz, że patriotyzm to m.in. dbałość o rodzimy język, a nie odmienianie patriotyzmu przez wszystkie przypadki (z częstymi błędami fleksyjnymi)? Może jesteś seniorem, który już dawno planował przypomnienie sobie zasad ortograficznych, ale dopiero ostatnio znalazł na to czas (którego na emeryturze wciąż masz za mało, o czym wiedzą wszyscy poza Twoimi dziećmi, które często „podrzucają” Ci wnuki, nie zawsze pytając Cię wcześniej o zdanie)? Każdy powód, by korzystać z papierowego czy elektronicznego słownika, jest dobry i wartościowy.

/Fragment/