R. Kowalczyk: Idee regionu i regionalizmu polskiego t. 2

Spis treści

Wstęp . 11
1. Regionalizm i ojczyzna w ujęciach uniwersalnym oraz lokalnym i regionalnym . 15
1.1. Ojczyzna w układzie lokalnym i regionalnym . 15
1.2. Ojczyzna i „duch miejsca” na przykładzie Śląska . 17
1.3. Etniczność i polityczność regionalizmu oraz środki jego rozpowszechniania . 19
2. Regionalizm i wspólnota państwowa na tle procesu edukacji publicznej . 23
2.1. Integracja i edukacja – nie unifikacja i indoktrynacja . 23
2.2. Edukacja historyczna i jej uwarunkowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
2.3. Ideał i praktyka wspólnoty państwowej . 29
3. Regionalizm i europejska wspólnota kulturowa . 31
3.1. Regionalizm jako wartość i europejskie dziedzictwo kulturowe . 31
3.2. Regionalizm oraz integracja europejska . 35
4. Regionalizm i wyzwania samorządności terytorialnej . 39
4.1. Decentralizacja i samorządność terytorialna . 39
4.2. Samorządność terytorialna i społeczeństwo obywatelskie – elementy krytyczne . 42
5. Regionalizm i rozbiory oraz współczesna polifonia pamięci . 49
5.1. Rozbiory i dezintegracja terytorialno-kulturowa państwa . 49
5.2. Regionalizm oraz polifonia pamięci . 52
6. Regionalizm i twórcze zaangażowanie w przeobrażenia społeczno-kulturowe regionu . 57
6.1. Twórcze zaangażowanie – Stanisław Witkiewicz . 57
6.2. Regionalizm jako poznawcza diagnoza sytuacji regionu i jej popularyzacja . 59
6.3. Kreatywna i integracyjna moc postępowej literatury regionalnej . 63
6.4. Regionalny onomastykon – jako przejaw twórczości i wartość . 65
7. Regionalizm i literatura . 69
7.1. Literatura regionalna – jako zwierciadło i konstrukcja regionu . 69
7.2. Lokalizm czy regionalizm literacki? . 76
7.3. Definiowanie regionalizmu literackiego . 83
7.4. Gra regionalizmu z socrealizmem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ………………………….. 88
8. Regionalizm oraz uniwersalizm, partykularyzm i różnorodność . 95
8.1. Aporia różnorodności i partykularności . 95
8.2. Pluralizm społeczno-kulturowy oraz tolerancja i otwartość na innych . 101
9. Regionalizm oraz geografia i krajoznawstwo . 107
9.1. Znamienne asocjacje . 107
9.2. Funkcja patriotyczno-wychowawcza krajoznawstwa . 112
10. Regionalizm historyczny i historia w regionalizmie . 115
10.1. Regionalizm historyczny i romantyczny historyzm . 115
10.2. Tradycja historyczna regionu oraz idea regionalistyczna . 117
10.3. Mikrohistoria i pamięć historyczna a życie codzienne . 120
11. Regionalizm oraz idee „małej ojczyzny”, patriotyzmu i edukacji . 125
11.1. Region i „mała ojczyzna” a patriotyzm . 125
11.2. Regionalizm a edukacja regionalna . 129
11.2.1. Edukacja regionalna a uczenie sytuacyjne i przez zaangażowanie społeczne . 132
11.3. Idea „małej ojczyzny” a heimat i vaterland . 133
12. Regionalizm oraz idee regionu w kontekście homo- i heterogeniczności 141
12.1. Homogeniczność i heterogeniczność regionu jako cecha . 141
12.2. Zmiany podziału terytorialnego państwa oraz ich konsekwencje 153
12.3. Ziemie zachodnie i północne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ……………………………. 158
12.4. Industrializacja i nowe regiony społeczno-kulturowe . 161
12.5. Regiony i ośrodki subregionalne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163
13. Regionalizm i kłopoty z ideą regionu . 169
13.1. Idea regionu . 169
13.2. Czynniki przyrodniczo-geograficzne i kultura społeczno-ekologiczna regionu .  171
14. Regionalizm i proces kształtowania tożsamości regionalnej . 173
14.1. Rola regionalnego systemu medialno-komunikacyjnego . 173
14.2. Twórcze konstruowanie tożsamości regionalnej . 175
14.3. Bezpieczeństwo kulturowe i tożsamość regionalna a globalizacja 177
15. Regionalizm a idea altruizmu i odpowiadającego jej ducha społecznego 181
15.1. Altruizm i patriotyzm a regionalizm i regionaliści . 181
15.2. Regionalizm i praktyczne rozumienie altruizmu . 185
15.3. Altruizm a wolność i odpowiedzialność . 189
15.4. Altruistyczni regionaliści w służbie regionu . 192
16. Regionalizm i rozwój regionu – rozwój zrównoważony . 195
16.1. Regionalizm i rozwój zrównoważony regionu . 195
16.2. Polityka zrównoważonego rozwoju a przestrzenne zagospodarowanie regionu . 197
16.3. Rozwój zrównoważony i ład integralny w regionie . 200
16.4. Regionalizm i polityka rozwoju regionu oraz jej czynniki i mierniki . 202
16.5. Rozwój regionu oraz kultura i ład społeczno-kulturowy . 209
17. Regionalizm i próba jego kontekstowej definicji – podejście krytyczne 215
17.1. Etyczno-aksjologiczne oraz ideologiczne wymiary regionalizmu 215
17.2. Prawda i regionalizm . 217
17.3. Kultura zaufania i kapitał społeczny a regionalizm . . . . . . . . . . . . . . ………….. 222
17.4. Demokratyczna podmiotowość a regionalizm . 226
17.5. Społeczno-kulturowe aspekty regionalizmu . 228
17.6. Uniwersalny i ponadlokalny wymiar regionalizmu . 235
17.7. Kultura regionalna i regionalizm a interes i gospodarka regionu . 244
17.8. Kultura zakorzenienia i otwartości a regionalizm . 248
17.9. Regionalizm jako regulacyjna społeczno-kulturowa pedagogika oraz jej uwarunkowania . 250
18. Projekt autorskiego ujęcia idei regionalizmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ……………………. 259
Wykaz źródeł i literatury . 263