M. Talarczyk: Co nas porusza, ciekawi, niepokoi – w kontekście psychologii i psychoterapii

Wstęp

Chcę podziękować dr Paulinie Wiśniewskiej za wszystkie przeprowadzone ze mną wywiady, za poruszane w nich ważne tematy, czasami bieżące, czasami ponadczasowe, ale zawsze ciekawe. Dziękuję też za propozycję wydania naszych rozmów w formie książki. Pierwsze wywiady są z roku 2020, następne z kolejnych lat i dotyczą tematów ważnych na osi czasu. To nie tylko swoista kronika wydarzeń, ale też szeroki zakres refleksji, które tak łatwo nie ulegają presji czasu. Z dzisiejszej perspektywy na niektóre pytania odpowiedziałabym inaczej, a niektóre być może nie zostałyby zadane, np. te dotyczące pandemii.
Upływ czasu i pojawiające się nowe okoliczności zmieniają też myślenie na tematy zawodowe. Przed kilkoma laty nie obowiązywała jeszcze Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-11, więc inne były kryteria rozpoznawania zaburzeń. Podobnie nie było jeszcze podpisanej przez Prezydenta 12 lutego 2026 ustawy o zawodzie psychologa, a zagadnienia świadczeń psychologicznych były rekomendowane przez Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, pełniący funkcje w okresie 2024-2025/2026. Dla rzetelności w dzieleniu się informacjami koniecznych jest zatem kilka uzupełnień.
W wywiadzie Moje trzy światy wspominam o dwóch książkach
poświęconych zaburzeniom odżywiania się, których jestem autorką.
Są to Bulimia – przepisy, paradoksy i zaklęcia (Wydawnictwo Media
Rodzina 2010) oraz Anorexia nervosa – w sieci pułapek (Wydawnictwo
Naukowe Silva Rerum 2019), natomiast w 2026 r. ukazała się trzecia książka pt. Anoreksja i bulimia w praktyce terapeutycznej (Wydawnictwo Naukowe PWN).
W wywiadzie Meandry psychoterapii wspominam o rekomendacji Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Psychologicznego (ZG PTP) z okresu 2024-2025/2026, dotyczących świadczeń psychologicznych. Zagadnienie to poruszam także w wywiadzie Psychoterapia a sztuczna inteligencja. Przeprowadzono je przed podpisaniem ustawy o zawodzie psychologa i ukonstytuowaniem się 23 lutego 2026 r. nowego Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Mimo podpisanej ustawy trwają obecnie prace nad definiowaniem świadczeń psychologicznych. W tym celu 1 czerwca 2026 r. powołana została przez ZG PTP Grupa Robocza ds. Definicji Świadczeń Psychologicznych. 27 sierpnia 2026 r. Grupę rozwiązano i obecnie pracuje ona jako Grupa Niezależna. Mam zaszczyt i przyjemność współpracować w niej z innymi ekspertami.
W wywiadzie Diagnoza medyczna w procesie psychoterapii dzieci i młodzieży oraz rodzin wspominam też o diagnozie psychoterapeutycznej. Diagnoza psychoterapeutyczna nie ma opracowanych norm (jak diagnoza nozologiczna czy psychologiczna), mimo to jest praktykowana, a ramach różnych nurtów psychoterapii diagnozowanie przebiega inaczej, dlatego też brak jednolitych standardów.
Ponieważ nauka stale się rozwija, a życie niesie nowe ważne wydarzenia, to kolejne pytania i wywiady dotyczyłyby innych zagadnień, ciągle aktualizowanej wiedzy czy zmian społeczno-kulturowych, m.in. dotyczących sytuacji geopolitycznej czy rozwijającej się sztucznej inteligencji. Ale wywiady zebrane to, mam nadzieję, nie tylko zapis tego, czym żył świat w czasie minionych sześciu lat, ale też namysł nad tym, co ponadczasowe, a może też wybiegające przed swój czas.
Małgorzata Talarczyk
październik 2026 r