R. Kowalczyk: Idee regionu i regionalizmu polskiego t. 4

Spis treści

Wstęp . 11
1. Jedność i wieloaspektowość regionalizmu . 15
1.1. Jedność ideowa regionalizmu a swojskość „małej ojczyzny” . . . . . . . . 15
1.2. Lokalność i lokalizm . 17
1.3. Zaściankowość . 19
1.4. Więź i postawa społeczna oraz poczucie odrębności regionalnej . 21
1.5. Regionalizm i patriotyzm . 24
2. Regionalizm a demokratyczne państwo i samorząd terytorialny . 27
2.1. Demokratyczne państwo i jego regiony . 27
2.2. Samorządność terytorialna – uwagi krytyczne . 30
2.3. Regionalizm jako tendencja w rozwoju społeczno-kulturowym państwa . 37
2.4. Społeczeństwo obywatelskie jako kapitał kulturowy . 43
2.5. Regionalizm jako idea dobrej perspektywy . 50
3. Regionalizm i kultura oraz kultura regionalizmu . 57
3.1. Kultura . 57
3.2. Kultura werbalizacji i wizualizacji regionu . 60
3.3. Proces kulturowego formowania spójnego obrazu świata . 63
3.4. Kultura dialogu oraz środki jego wyrazu i przenoszenia . 64
3.5. Kultura indywidualizmu i podmiotowości . 68
3.6. Obraz regionu na tle tradycji, archetypów i mitów . 73
4. Regionalizm jako filozofia życia i edukacja humanistyczna . 77
4.1. Filozofia życia w wolności i odpowiedzialności . 77
4.2. Edukacja humanistyczna . 84
5. Prawo do regionalizmu . 91
5.1. Aspekt osobowy i terytorialny . 91
5.2. Kontekst ziem zachodnich i północnych . 97
6. Interdyscyplinarne oblicze regionalizmu . 105
6.1. Regionalizm inter- i multidyscyplinarny . 105
6.2. Regionalizm a idea „małej ojczyzny” . 111
6.3. Regionalizm a wychowanie w godności . 115
6.4. Regionalizm jako postawa i stan świadomości oraz ideologia i ruch społeczny . 118
6.5. Regionalizm folklorystyczny . 128
6.6. Regionalizm a etos regionalny – jako język oraz atmosfera przestrzeni i życia . 131
6.7. Syntetyczne ujęcia idei regionalizmu . 134
6.8. Uniwersalność regionalizmu . 137
7. Regionalizm społeczno-kulturowy . 141
7.1. Regionalizm jako zjawisko społeczno-kulturowe i ruch społeczno-kulturowy (kulturalny) . 141
7.2. Regionalizm oraz literatura i prawda . 144
7.3. Regionalizm a tolerancja i wolność bez przemocy . 147
7.4. Regionalizm i region a język . 149
7.5. Regionalizm i edukacja regionalna . 150
7.6. Architektoniczno-urbanistyczne aspekty regionalizmu . 159
7.7. Uwarunkowania i wybrane cechy regionalizmu społeczno-kulturowego . 167
8. Regionalizm a tożsamość i świadomość regionalna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ………………… 177
8.1. Tożsamość regionalna – jej pojęcie i konstruowanie . 177
8.2. Wpływ internetu na formowanie tożsamości regionalnej . 180
8.3. Tożsamość regionalna a zjawisko podmiotowości i samookreślania 183
8.4. Tożsamość regionalna a pamięć zbiorowa i zakorzenienie . 184
8.5. Tożsamość regionalna a rozwój regionu . 189
8.6. Płaszczyzny tożsamości regionalnej . 190
8.7. Tożsamość kulturowa i jej odmiany . 192
8.8. Tożsamość regionalna i polityka . 193
8.9. Tożsamość regionalna a instytucjonalizacja regionu . 195
8.10. Integracja regionu i jej czynniki . 196
9. Tożsamość regionalna – elementy i aspekty historyczne . 199
9.1. Elementy tożsamości regionalnej . 199
9.2. Historyczne aspekty tożsamości regionalnej . 202
9.2.1. Pamięć o przeszłości a polityka pamięci jako legenda . 203
9.2.2. Konstruowanie pamięci kulturowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ………………….. 208
9.2.3. Pamięć zbiorowa a metafora i propaganda . . . . . . . . . . . . . . . . . . 210
9.2.4. Kultura historyczna i jej przejawy . 214
9.3. Autonomia pamięci lokalnej i regionalnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 218
9.4. Aktualizacja pamięci regionalnej a postprawda i media . 220
10. Wymiary tożsamości i świadomości regionalnej . 225
10.1. Tożsamość regionalna oraz jej ujęcia i wymiary . 225
10.2. Pojęcie świadomości regionalnej i regionalistycznej . 230
11. Tożsamość i świadomość regionalna w kontekście idei . 235
11.1. Konteksty nacjonalizmu i etnonacjonalizmu oraz etnoregionalizmu 235
11.2. Świadomość i tożsamość regionalna oraz idee globalizacji i glokalizacji 244
12. Regionalizm językowy . 251
12.1. Rola regionalizmu językowego w przenoszeniu dziedzictwa kulturowego regionu . 251
12.2. Regionalizm językowy na przykładzie Wielkopolski . 265
12.2.1. Językowa swoistość Wielkopolan . 265
12.2.2. Granica i język . 276
13. Idea regionalizmu a dzielnicowość i separatyzm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . …………………. 281
13.1. Regionalne odmienności jako separatyzm w kontekście politycznym 281
13.2. Separatyzm w śląskim kontekście . 287
13.3. Partykularyzm czy polityczna rywalizacja międzydzielnicowa? . 293
13.4. Regionalizm polityczny w wersji radykalnej i umiarkowanej . 297
13.5. Tendencje separatystyczne – złożony problem . 302
13.6. Separatyzm dzieli – regionalizm integruje . 312
14. Dziedzictwo polityczne oraz idea krajowości . 317
14.1. Regionalizm porozbiorowy i dziedzictwo polityczne na tle idei krajowości . 317
14.2. Idea krajowości jako sposób uznania wielokulturowości Rzeczypospolitej  .  320
15. Regionalizm i krajowość w Polsce Odrodzonej . 325
15.1. Kontynuacja idei krajowości w II RP . 325
15.2. Krajowość i regionalizm . 326
15.3. Polityczne i społeczno-kulturowe znaczenie krajowości i regionalizmu . 329
15.4. Rozdźwięki między krajowością i regionalizmem . 334
15.5. Związki krajowości z ideą jagiellońską . 336
16. Idea jagiellońska i regionalizm w II Rzeczypospolitej Polskiej . 341
16.1. Regionalizm i aktualizacja idei jagiellońskiej w okresie międzywojennym . 341
16.1.1. Przykład Śląska . 342
16.2. Regionalizm i regionalizacja . 344
Wykaz źródeł i literatury . 347