Kazimierz Wolny-Zmorzyński i jego najnowsza powieść pt. W białych rękawiczkach porusza problem moralności w środowisku akademickim. I tam spotkać można czarne charaktery i zachowania nieetyczne.  Prezentujemy Prolog tej fascynującej książki, która niebawem trafi na księgarskie półki.

Prolog

Październik 2024 roku

– Przyrzekam i ślubuję. Głos zabrzmiał w auli uniwersyteckiej nadspodziewanie pewnie. Dominik przyłożył dwa palce prawej dłoni do insygniów władzy rektorskiej, czując, jak spływa z niego napięcie ostatnich czterech lat. Czterech lat ciężkiej pracy, setek godzin spędzonych w czytelniach, ślęczenia nad klawiaturą komputera i walki z oporną materią doktoratu. Wszystko to zostawiło na nim widoczny ślad – pod bystrymi, ciemnymi oczami malowały się szare cienie, a i tak szczupła sylwetka wydawała się teraz jeszcze bardziej smukła, wręcz ascetyczna. Czarna toga dobrze leżała na szerokich – choć nieco zgarbionych od siedzenia nad książkami – ramionach. Nawet starannie ułożone ciemne włosy z trudem ukrywały pasma przedwczesnej siwizny na skroniach.

Nagroda była jednak ogromna. Nie tylko upragniony stopień, ale i propozycja etatu adiunkta od samego profesora Jana Dobrowolskiego – niekwestionowanej wyroczni w świecie prawa.

Dominik zerknął na widownię, poprawiając odruchowo okulary w cienkich tytanowych oprawkach, które zsuwały mu się z wąskiego nosa. W tłumie eleganckich gości dostrzegł dumne twarze żony i rodziców. Spektakl trwał. Dostojność ceremonii podkreślała obecność członków senatu w ciężkich togach i biretach.

Po złożeniu przysięgi Dominik wycofał się na prawą stronę sceny, gdzie zajmowali miejsce nowo wypromowani doktorzy. Stamtąd miał doskonały widok na stojących naprzeciwko nowo mianowanych doktorów habilitowanych. Prezentowali się niemal charyzmatycznie. Jako samodzielni pracownicy nauki mogli już właściwie wszystko: wydawać opinie, recenzować dorobek innych badaczy, budować własne zespoły, kierować dużymi projektami grantowymi, a przede wszystkim prowadzić doktorantów jako pełnoprawni promotorzy, kształcąc kolejne pokolenia akademików. W dłoniach odzianych w idealnie białe bawełniane rękawiczki trzymali tuby z dyplomami.

Dominik spojrzał na swoją prawą, wciąż nagą dłoń. Miała długie, szczupłe palce nawykłe do szybkiego pisania na klawiaturze komputera, teraz lekko drżące pod wpływem adrenaliny. Przypomniał sobie instrukcję mistrzyni ceremonii, która wczoraj mówiła podczas próby:

– Doktorzy wkładają rękawiczkę tylko na lewą dłoń, bo prawą, bez rękawiczki, dotykają berła. Obie białe rękawiczki na dłoniach mają tylko habilitowani, czyli samodzielni pracownicy nauki.

„Samodzielni pracownicy nauki. W białych rękawiczkach…” – pomyślał z gorzką ironią.

Przed oczami stanęła mu scena z ubiegłego tygodnia. Wydziałowy bufet, zapach kawy, dwóch profesorów siedzących przy stoliku obok. Myśleli, że Dominik ich nie słyszy.

– Formalnie nie ma się do czego przyczepić, praca jest bezbłędna – instruował jeden, leniwie mieszając herbatę. – Dlatego uderzymy w kryteria uznaniowe. Napiszemy, że projekt jest odtwórczy, ubogi w świeże hipotezy i nie wnosi istotnego przełomu do nauki. Czysty, akademicki chłód. Opiszesz jego tezy jako poprawne, ale banalne.

– Rozumiem – przytaknął drugi z uprzejmym uśmiechem. – Oficjalnie wyrazimy głębokie ubolewanie nad jego brakiem dojrzałości naukowej do samodzielnego prowadzenia badań.

Z oceną subiektywną nie da się polemizować. – Właśnie tak. Trzeba to załatwić w białych rękawiczkach, z pełną kulturą, ale bezwzględnie. Dostanie za mało punktów za wartość naukową, a od takiej oceny komisja odwoławcza nie ma prawa go uratować.

Na to wspomnienie usta Dominika wykrzywiły się w niemym, ironicznym uśmiechu, odsłaniając mocno zaciśnięte zęby.

Jego zwykle łagodne, inteligentne rysy twarzy nagle stężały. Uniwersytet, który uważał za świątynię prawdy, nagle ukazał mu swoje drugie, drapieżne oblicze.

Z rozmyślań o niedalekiej przeszłości wyrwały go słowa magnificencji.

– Czy ślubujesz i przysięgasz, że zachowasz zawsze tę nieskazitelną godność, którą mam ci nadać, i nigdy nie poniżysz jej żadnym czynem niegodnym? – zapytał rektor.

– Przyrzekam i ślubuję – padła odpowiedź z ust kolejnego promowanego doktora, a Dominik pomyślał, że teatr właśnie przyjął kolejnego aktora.